Dr n. med. Zbigniew Deroń
 
Wśród przewlekłych chorób wątroby na szczególną uwagę zasługują zapalenia tego narządu, które stanowią największą grupę schorzeń wymagających starannego diagnozowania i leczenia.
 
Etiologia zapaleń wątroby zawiera wszystkie rodzaje patogenów; w przeważającej części są to wirusy hepatotropowe oraz niehepatotropowe, rzadziej bakterie, w tym swoiste, czasami grzyby czy też pasożyty. Oczywiście odmienną grupę stanowią zapalenia o charakterze immunologicznym, w tym autoimmunizacyjne.
 
Spośród zapaleń wirusowych na uwagę szczególną zasługują te, które wywołane są wirusami zapalenia wątroby typu B i C. Inne typy wirusów, jak A czy E nie stanowią takiego problemu klinicznego, a zakażenie typem D jest stosunkowo rzadkie i jest problemem dla specjalistów.
 
Istotą groźnych patologii wątroby wywołanych przez zakażenia wirusami B i C są zmiany architektoniki narządu wywołane stałym, aktywnym procesem, w którym martwica komórek wątroby nie może być naprawiona poprzez mechanizmy regeneracyjne, tylko poprzez procesy włóknienia oraz procesy wytwórcze z powstawaniem guzków regeneracyjnych. Tak tworzy się blizna, a zaburzenia strukturalne dają początek marskości; ta z kolei jest stanem przedrakowym. Efektem zakażeń, które nie uległy samoistnej lub leczniczej remisji jest przewlekłe zapalenia wątroby zmierzające do marskości i czasami do raka pierwotnego wątroby.

Kilka zasad, które winny się znaleźć w praktyce lekarza podstawowej opieki zdrowotnej:
» wczesne wykrycie schorzenia to połowa sukcesu leczniczego;
» badania rutynowe to: AlAT, bilirubina, USG jamy brzusznej, GGTP;
» badania wykrywające wirusy to: HBsAg /dla HBV/, anty-HCV /dla HCV/;
» stwierdzenie jakichkolwiek oznak uszkodzenia wątroby lub powiększenie narządu powinno skutkować skierowaniem do specjalisty;
» szczepienia p/ko HBV są jednym z najlepszych sposobów eradykacji – chronią także przed możliwością zakażenia HDV;
» po szczepieniu warto sprawdzić poziom przeciwciał ochronnych anty-HBs
/zabezpiecza 100 j. i więcej/.